Yetersiz kilolu yetişkin ve çocuklarda enerji, protein ve mikrobesin alımını artırarak yağsız kas dokusunu da koruyan kişiye özel ağırlık kazanım planı.
Ne için yapılır
- Vücut kitle indeksi 18.5'in altında olan yetişkinler
- Kronik hastalık veya cerrahi sonrası kilo kaybı (onkoloji, GİS cerrahileri)
- İştahsızlık ve yetersiz besin alımı
- Kas kütlesinde azalma (sarkopeni)
- Sporcularda performansa yönelik kontrollü kas kütlesi artışı
- Adolesan dönemde büyümeye eşlik eden kilo yetersizliği
- Hipertiroidi gibi metabolik nedenlere bağlı kilo kaybının diyetle desteklenmesi
Hazırlık
- Boy, kilo, vücut kompozisyonu (kas/yağ oranı) ölçümü
- Güncel kan tahlilleri (hemogram, ferritin, B12, D vitamini, tiroid, albumin)
- Kilo kaybı süresi ve nedenlerine ait klinik değerlendirme
- 3-7 günlük beslenme günlüğü ve iştah notu
- Mevcut tıbbi durum ve ilaç bilgileri
İşlem nasıl yapılır
- Bazal metabolizma hızı ve günlük enerji ihtiyacı hesaplanır
- Hedef kalori üzerine 300-500 kcal'lik kademeli artış planlanır
- Protein (vücut ağırlığına göre 1.2-1.6 g/kg) ve kompleks karbonhidrat dengesi sağlanır
- Sık ve küçük öğünler ile besin yoğunluğu yüksek seçenekler önerilir
- Sağlıklı yağlar (zeytinyağı, fındık, avokado) ve süt ürünleri eklenir
- Direnç egzersizi önerileri ile kas kazanımı desteklenir
İşlem sonrası
- İlk 4-6 hafta haftalık kontroller
- Aylık vücut kompozisyonu ölçümü (sadece kilo değil yağsız kas takibi)
- İştah, sindirim ve enerji düzeyi sorgulaması
- Tahlil tekrarı 3 ay sonra
- Hedefe ulaşıldıktan sonra koruma planı oluşturulur
Riskler
- Hızlı kilo alma çoğunlukla yağ olarak depolanır; kademeli planlama daha sağlıklıdır
- Bazı durumlarda altta yatan tıbbi neden (malabsorpsiyon, kronik hastalık) öncelikli ele alınmalıdır
- Aşırı kalori yüklemesi sindirim sorunlarına yol açabilir
- Sporcularda kontrolsüz takviye kullanımı önerilmez
Sıkça Sorulanlar
Ne kadar sürede kilo alabilirim?
Sağlıklı kilo alma haftada yaklaşık 0.25-0.5 kg düzeyindedir. Daha hızlı artış genellikle yağ artışıdır ve önerilmez.
Kilo almak için fast food yiyebilir miyim?
Önerilmez. Hedef yalnızca kalori değil, kaliteli protein, kompleks karbonhidrat ve sağlıklı yağ alımıdır. Kalori yoğun ama besin yoğunluğu yüksek seçenekler tercih edilir.
Protein tozu gerekli mi?
Çoğu birey hedef proteine besinlerle ulaşabilir. İhtiyaç değerlendirmesi sonrası, bazı durumlarda ek olarak kullanılabilir.
İştahım yok, nasıl artırılır?
Sık aralıklarla küçük öğünler, sıvı kalori desteği (smoothie, ev yapımı içecekler), öğün ortamının düzenlenmesi ve gerekirse hekim değerlendirmesi ile iştahı etkileyen nedenlerin araştırılması önerilir.
İlgili Bilgiler
İlgili Tıbbi Hizmetler
Aynı branş veya benzer endikasyonda incelemek isteyebileceğiniz diğer hizmetler.
Büyüme Gelişme Çağında Beslenme
Beslenme ve Diyetetik
Bebeklik, çocukluk ve ergenlik dönemlerinde sağlıklı büyümeye yönelik beslenme danışmanlığı.
Fonksiyonel Tıp ve Bütüncül Sağlık Diyet Danışmanlığı
Beslenme ve Diyetetik
Bireyin sağlık durumunu bütüncül değerlendiren, kanıt temelli beslenme danışmanlığı.
Gebelik beslenme danışmanlığı
Beslenme ve Diyetetik
Gebelik beslenme danışmanlığı — anne ve bebek sağlığı için trimestere özel beslenme planlaması.
Biyoelektrik impedans analizi
Beslenme ve Diyetetik
Biyoelektrik impedans analizi (BİA) — vücut yağ, kas ve su oranlarının ölçümü.
Polikistik Over Sendromun Beslenme Tedavisi
Beslenme ve Diyetetik
PCOS'da insülin direncini azaltmaya yönelik bireyselleştirilmiş tıbbi beslenme tedavisi.
Longevity Beslenme Danışmanlığı
Beslenme ve Diyetetik
Kanıt temelli yaklaşımlarla sağlıklı yaşlanmayı destekleyen beslenme danışmanlığı.
Bariatrik Cerrahi Diyet Danışmanlığı
Beslenme ve Diyetetik
Bariatrik Cerrahi Diyet Danışmanlığı — obezite ameliyatı öncesi ve sonrası aşamalı beslenme planı.
Atopik Cilt Hastalıklarında Diyet Danışmanlığı
Beslenme ve Diyetetik
Atopik Cilt Hastalıklarında Diyet Danışmanlığı — gerçek besin alerjisi ile psödoalerji ayrımına dayalı plan.