0-18 yaş aralığında çocukların yaşa uygun enerji, protein, vitamin ve mineral ihtiyaçlarını karşılamaya yönelik kişiye özel beslenme planlaması.
Ne için yapılır
- Boy ve kilo persantillerinde yetersizlik veya artış (DSÖ büyüme eğrilerine göre)
- Demir, D vitamini, B12, çinko gibi mikrobesin eksiklikleri
- Yeme reddi, seçici beslenme (picky eating)
- Ergenlik döneminde hızlı büyümeye bağlı artmış besin gereksinimi
- Vejetaryen veya vegan beslenen çocuklarda dengeli alım planlaması
- Sporcu çocuk ve ergenlerde performansa yönelik beslenme
- Besin alerjisi veya intolerans durumlarında alternatif planlama
Hazırlık
- Son boy-kilo ölçümleri ve büyüme grafiği bilgisi
- Güncel kan tahlilleri (hemogram, ferritin, D vitamini, B12)
- 3-7 günlük beslenme günlüğü ile gelinmesi
- Varsa kullanılan vitamin/mineral takviyeleri listesi
- Çocuğun yemek tercihleri ve günlük rutini hakkında not
İşlem nasıl yapılır
- Boy, kilo, vücut kitle indeksi (BKİ) ve persantil değerlendirmesi yapılır
- Beslenme günlüğü incelenir, eksik veya fazla alınan besin grupları belirlenir
- Yaşa uygun enerji ve protein ihtiyacı hesaplanır
- Aile ile birlikte uygulanabilir öğün planı oluşturulur
- Okul beslenmesi, ara öğünler ve sıvı alımı düzenlenir
- Yeme alışkanlıklarına yönelik davranışsal öneriler verilir
İşlem sonrası
- İlk ay içinde kontrol görüşmesi ve gerekirse plan revizyonu
- 3 ayda bir boy-kilo takibi ve büyüme eğrisi değerlendirmesi
- İhtiyaç halinde tahlil tekrarı (özellikle demir ve D vitamini)
- Ergenlik dönemi geçişlerinde planın güncellenmesi
- Aile ile sürekli iletişim ve sorulara yanıt
Riskler
- Aşırı kısıtlayıcı planlar büyüme geriliğine neden olabilir; bu nedenle kişiye özel planlama esastır
- Aile direnci veya çocukta yeme davranışı sorunlarında başarı süreci uzayabilir
- Bazı durumlarda multidisipliner yaklaşım (çocuk hekimi, psikolog) gerekebilir
- Mevcut tıbbi durumların gözden kaçırılmaması için pediatri ile iş birliği önemlidir
Sıkça Sorulanlar
Çocuğum yemek seçiyor, ne yapmalıyım?
Seçici yeme yaşa uygun bir davranış olabilir. Diyetisyen, yeni besinleri kademeli olarak tanıtma, öğün ortamını düzenleme ve baskı uygulamadan tekrar etme stratejilerini önerir. Birkaç haftalık tutarlı yaklaşım çoğunlukla kabul edilebilir bir çeşitlilik sağlar.
Ergenlikte protein tozu kullanmak güvenli mi?
Sağlıklı bir ergenin ihtiyacı çoğunlukla yeterli besin alımıyla karşılanabilir. Yoğun spor yapan adolesanlarda dahi öncelik tam besinlerdir; takviye gerekirse hekim ve diyetisyen değerlendirmesi sonrası kullanılabilir.
Çocuğumun kilosu yaşıtlarına göre düşük, kaygılanmalı mıyım?
Tek bir ölçüm değil, büyüme eğrisindeki seyir değerlendirilir. Persantil eğrisinde sapma varsa pediatri ve diyetisyen birlikte değerlendirir; altta yatan medikal sebepler dışlandıktan sonra beslenme planı düzenlenir.
Vegan beslenen çocuğum yeterince besin alabilir mi?
Doğru planlandığında mümkündür ancak özellikle B12, D vitamini, demir, çinko, omega-3 ve kalsiyum açısından dikkat gerektirir. Periyodik tahlil ve diyetisyen takibi önemlidir.
İlgili Bilgiler
İlgili Tıbbi Hizmetler
Aynı branş veya benzer endikasyonda incelemek isteyebileceğiniz diğer hizmetler.
Kilo Alma / Ağırlık Kazanımı
Beslenme ve Diyetetik
Düşük kilolu bireylerde sağlıklı ve sürdürülebilir ağırlık kazanımı için beslenme planlaması.
Fonksiyonel Tıp ve Bütüncül Sağlık Diyet Danışmanlığı
Beslenme ve Diyetetik
Bireyin sağlık durumunu bütüncül değerlendiren, kanıt temelli beslenme danışmanlığı.
Bariatrik Cerrahi Diyet Danışmanlığı
Beslenme ve Diyetetik
Bariatrik Cerrahi Diyet Danışmanlığı — obezite ameliyatı öncesi ve sonrası aşamalı beslenme planı.
Atopik Cilt Hastalıklarında Diyet Danışmanlığı
Beslenme ve Diyetetik
Atopik Cilt Hastalıklarında Diyet Danışmanlığı — gerçek besin alerjisi ile psödoalerji ayrımına dayalı plan.
İnflamatuar Bağırsak Hastalıkları Eğitimi ve Diyet Danışmanlığı
Beslenme ve Diyetetik
İnflamatuar Bağırsak Hastalıklarında Beslenme — Crohn ve ülseratif kolitte aktif/remisyon dönemi planı.
Çölyak HASTALIKLARI EĞİTİMİ VE DİYET DANIŞMANLIĞI
Beslenme ve Diyetetik
Çölyak Hastalığı Diyet Danışmanlığı — Tam glütensiz beslenme ve çapraz bulaş farkındalığı eğitimi.
Laktasyon Hastalıkları Eğitimi ve Diyet Danışmanlığı
Beslenme ve Diyetetik
Laktasyon (Emziren Anne) Beslenme Danışmanlığı — Süt verimi ve anne sağlığı için dengeli plan.
Gebelik beslenme danışmanlığı
Beslenme ve Diyetetik
Gebelik beslenme danışmanlığı — anne ve bebek sağlığı için trimestere özel beslenme planlaması.