Yüksek frekanslı ses dalgaları kullanarak organların ve yumuşak dokuların gerçek zamanlı görüntülerini elde eden, radyasyon içermeyen güvenli görüntüleme yöntemi.
Ne için yapılır
- Karın içi organların (karaciğer, safra kesesi, pankreas, dalak, böbrekler) değerlendirilmesi
- Tiroid, paratiroid ve boyundaki lenf düğümlerinin incelenmesi
- Meme dokusunda kitle veya kist ayrımı, mamografiyi tamamlayıcı değerlendirme
- Kas-iskelet sistemi yaralanmaları (tendon, bağ, kas yırtıkları), eklem sıvısı
- Damar (atardamar/toplardamar) hastalıkları için Doppler ultrason ile akım analizi
- Yüzeyel cilt ve cilt altı kitlelerinin değerlendirilmesi
- Ultrason eşliğinde biyopsi, ponksiyon ve enjeksiyon gibi girişimsel işlemler
Hazırlık
- Karın üst bölümü (karaciğer, safra kesesi) için genellikle 6-8 saat aç gelinmesi gerekir
- Pelvik (idrar yolu, mesane, rahim, prostat) inceleme için işlem öncesi mesanenin dolu olması istenebilir
- Tiroid, meme, kas-iskelet ve yüzeyel ultrasonlarda özel bir hazırlık gerekmez
- İncelenecek bölgeden kıyafet ve takıların çıkarılması gerekebilir
- Önceki tetkik raporları getirildiğinde karşılaştırma yapılması kolaylaşır
İşlem nasıl yapılır
- Hasta inceleme bölgesine göre sırt üstü, yüzükoyun veya yan yatırılır
- Cilde ses iletimini sağlayan su bazlı, geçici lekelenme yapmayan bir jel sürülür
- Hekim/teknisyen, prob (transdüser) adı verilen aleti cilt üzerinde gezdirir; gerçek zamanlı görüntüler ekrana yansır
- Doppler değerlendirme yapılırsa kan akımı sesli ve renkli olarak izlenir
- Bazı bölgelerde nefes tutma veya pozisyon değişikliği istenebilir
- İnceleme genellikle 10-30 dakika sürer; sonunda jel silinir
İşlem sonrası
- İşlem sonrası özel bir kısıtlama yoktur; günlük yaşama hemen dönülür
- Sonuçlar çoğu zaman aynı gün veya 1-2 iş günü içinde hazırlanır
- Bulgular gerektirdiğinde ileri görüntüleme (BT, MR) ya da biyopsi planlanabilir
- Kontrol gerekiyorsa ilgili branşın belirlediği aralıkla yenilenir
- Düzenli takip gereken kitle/lezyon varsa karşılaştırma için önceki görüntüler saklanmalıdır
Riskler
- Ultrasonografi iyonlaştırıcı radyasyon içermez; bilinen önemli yan etkisi yoktur
- Hamilelik ve çocuklar dahil tüm yaş gruplarında güvenlidir
- Bazı bölgeler (bağırsak gazı, kemik, akciğer) ses dalgalarını engelleyebileceğinden değerlendirme sınırlı kalabilir
- Çok obez hastalarda derin organların görüntü kalitesi azalabilir
- Hasta ve uygulayıcı bağımlı bir tetkiktir; bulgular hekim tecrübesi ve cihaz kalitesine göre değişebilir
Sıkça Sorulanlar
Ultrasonografi zararlı mıdır, hamilelikte yapılabilir mi?
Ultrasonografi ses dalgaları kullanır ve radyasyon içermez. Hamilelik dahil tüm yaş gruplarında güvenli kabul edilir; rutin obstetrik takibin temelini oluşturur.
Aç gelmem gerekir mi?
Karaciğer, safra kesesi gibi karın üst bölgesi incelemelerinde 6-8 saatlik açlık önerilir. Tiroid, meme veya kas-iskelet sistemi ultrasonlarında genellikle açlık gerekmez.
Ultrason her şeyi gösterir mi?
Yumuşak doku ve sıvı içeren yapıların değerlendirilmesinde çok değerlidir, ancak bağırsak gazı veya kemik nedeniyle bazı bölgeler gizlenebilir. Gerektiğinde BT, MR veya endoskopi gibi yöntemlerle desteklenir.
Doppler ultrason ile sıradan ultrason arasındaki fark nedir?
Doppler ultrason, ses dalgalarını kullanarak kan akımının yönü ve hızını ölçer; damar tıkanıklığı, varis, atardamar daralması gibi durumlarda tercih edilir.
İlgili Bilgiler
İlgili Tıbbi Hizmetler
Aynı branş veya benzer endikasyonda incelemek isteyebileceğiniz diğer hizmetler.
Abdominal ultrasonografi
Görüntüleme Hizmetleri
Abdominal ultrasonografi — karın içi organların radyasyonsuz, gerçek zamanlı ses dalgası ile incelenmesi.
Mamografi
Görüntüleme Hizmetleri
Mamografi — düşük doz X-ışını ile meme dokusunun ayrıntılı değerlendirilmesi ve kanser taraması.
Doppler ultrasonografi
Görüntüleme Hizmetleri
Doppler ultrasonografi — damar içindeki kan akımını renk ve spektral analizle gerçek zamanlı değerlendiren görüntüleme.
Tiroid ultrasonografisi
Görüntüleme Hizmetleri
Tiroid USG — tiroid bezi ve nodüllerin TI-RADS sınıflamasıyla radyasyonsuz değerlendirilmesi.
Meme ultrasonografisi
Görüntüleme Hizmetleri
Meme ultrasonografisi — genç ve dens memede tamamlayıcı görüntüleme yöntemi
Alt/üst ekstremite venöz doppler
Görüntüleme Hizmetleri
Alt/üst ekstremite venöz doppler — derin ven trombozu (DVT) tanısında öncelikli yöntem
Direkt grafi
Görüntüleme Hizmetleri
Direkt grafi (röntgen / X-Ray) — kemik ve organların düşük dozda röntgen görüntülemesi.
Manyetik rezonans görüntüleme
Görüntüleme Hizmetleri
Manyetik rezonans görüntüleme (MR) — güçlü manyetik alan ve radyo dalgaları ile yumuşak doku ayrıntılı görüntülemesi.