Tremor, bradikinezi ve rijidite ile seyreden Parkinson hastalığında ilaç dozlarının ayarlandığı, motor dalgalanmaların yönetildiği ve gerektiğinde DBS değerlendirmesinin yapıldığı takip süreci.
Ne için yapılır
- İstirahat tremoru (özellikle tek tarafta başlayan)
- Bradikinezi (yavaş hareket) ve rijidite (kas sertliği)
- Postüral instabilite ve düşmeler
- Yazıda küçülme (mikrografi), yüz ifadesinde azalma
- Tedaviye yanıt değerlendirmesi ve doz ayarlaması
- Motor dalgalanmalar (on-off) ve diskinezi yönetimi
- Atipik parkinsonizmlerden ayırıcı tanı
Hazırlık
- Mevcut ilaç listesi ve alım saatlerinin notu
- Semptom günlüğü (on-off dönemleri, tremor sıklığı)
- Önceki MR ve nörolojik raporlarla başvuru
- Eşlik eden depresyon, uyku ve mesane şikayetlerinin sorgulanması
İşlem nasıl yapılır
- UPDRS ölçeği ile motor ve motor olmayan semptomların puanlanması
- Beyin MR ile yapısal patolojilerin dışlanması
- Altın standart tedavi: levodopa + karbidopa (Sinemet)
- Erken evrede dopamin agonistleri (pramipeksol, ropinirol) seçenek
- MAO-B inhibitörleri (rasajilin, selejilin) eklenebilir
- İleri evre motor dalgalanmalarda derin beyin uyarımı (DBS) değerlendirmesi
İşlem sonrası
- 3-6 ayda bir poliklinik kontrolü
- İlaç doz ve zamanlamasının dinamik ayarlanması
- Fizik tedavi, denge egzersizleri ve düşme önlemleri
- Bilişsel ve duygudurum değerlendirmesi (depresyon, demans)
- Konuşma terapisi (LSVT-LOUD) ve yutma değerlendirmesi
Riskler
- Levodopa ile uzun dönemde diskinezi (istemsiz hareketler)
- Dopamin agonistleri ile dürtü kontrol bozuklukları (kumar, alışveriş)
- Postural hipotansiyon, bulantı, somnolans
- DBS cerrahisinde enfeksiyon ve kanama riski (yaklaşık %1-3)
- Hastalığın ilerleyici doğası (tedavi semptom kontrolü sağlar)
Sıkça Sorulanlar
Parkinson tedavisi hastalığı durdurur mu?
Mevcut tedaviler semptomları belirgin şekilde rahatlatır ancak hastalığın ilerlemesini durduran kanıtlanmış bir tedavi henüz yoktur.
DBS kimlere uygulanır?
Levodopaya yanıt veren ancak motor dalgalanma/diskinezi gelişen, bilişsel sorunu belirgin olmayan seçilmiş hastalarda multidisipliner kurul kararıyla uygulanır.
Egzersizin faydası var mı?
Evet. Düzenli aerobik egzersiz, denge ve esneklik çalışmaları motor ve motor olmayan semptomlarda fayda sağlar.
Tremor mutlaka Parkinson mudur?
Hayır. Esansiyel tremor ve diğer nedenler de tremor yapabilir. Detaylı nörolojik muayene ile ayrım yapılır.
İlgili Bilgiler
İlgili Tıbbi Hizmetler
Aynı branş veya benzer endikasyonda incelemek isteyebileceğiniz diğer hizmetler.
Demans/Alzheimer değerlendirmesi
Nöroloji
Demans/Alzheimer değerlendirmesi — MMSE/MoCA, görüntüleme ve amiloid PET/CSF tau biyobelirteçleri.
Multipl skleroz takibi
Nöroloji
Multipl skleroz (MS) takibi — RRMS'te interferon, glatiramer ve oral DMT ile B hücre tedavileri.
Epilepsi tanı ve tedavisi
Nöroloji
Epilepsi tanı ve tedavisi — nöbet tipinin belirlenmesi ve antiepileptik ilaç yönetimi.
İnme değerlendirmesi
Nöroloji
İnme (felç) acil değerlendirmesi — tPA için 4.5 saat, trombektomi için 24 saatlik kritik pencere.
Nörolojik muayene ve değerlendirme
Nöroloji
Nörolojik muayene ve değerlendirme — beyin, omurilik, sinir ve kas sisteminin sistematik klinik incelemesi.
Uyku bozuklukları değerlendirmesi
Nöroloji
Uyku bozuklukları değerlendirmesi — horlama, uyku apnesi ve gündüz uykuluğunda kapsamlı tanı.
Elektroensefalografi
Nöroloji
Elektroensefalografi (EEG) — beyin elektriksel aktivitesinin ağrısız yüzeysel kaydı.
Sinir ileti çalışması
Nöroloji
Sinir ileti çalışması — çevresel sinirlerin ileti hızı ve sinyal genliğinin yüzeyel ölçümü.