Bu sitedeki bilgiler tıbbi tanı ve tedavi amacı taşımamaktadır. Sağlık sorunlarınız için mutlaka hekiminize başvurunuz.

Ana içeriği atla

Obezite tedavisi

Obezite tedavisi — yaşam tarzı, ilaç ve cerrahi seçeneklerle endokrinolojik yaklaşım.

Vücut kitle indeksi 30 ve üzerindeki bireylerde beslenme, egzersiz, ilaç tedavisi ve gerektiğinde cerrahi yönlendirmeyi kapsayan multidisipliner endokrin tedavi süreci.

Ne için yapılır

  • Vücut kitle indeksi (VKİ) 30 kg/m² ve üzerinde olan obezite
  • VKİ 27-29,9 kg/m² olup tip 2 diyabet, hipertansiyon, dislipidemi gibi eşlik eden hastalığı bulunanlar
  • İnsülin direnci ve metabolik sendrom bileşenleri
  • Polikistik over sendromu (PCOS) ile birlikte kilo fazlalığı
  • Yaşam tarzı değişikliklerine yeterli yanıt vermeyen kilo problemi
  • Bariatrik (obezite) cerrahisi öncesi ve sonrası endokrinolojik takip ihtiyacı

Hazırlık

  • Boy, kilo, bel çevresi ölçümü ve vücut bileşim analizi
  • Açlık kan şekeri, HbA1c, lipit profili, karaciğer ve böbrek fonksiyon testleri
  • Tiroid fonksiyon testleri (TSH, sT3, sT4) ile sekonder obezite nedenlerinin dışlanması
  • Beslenme günlüğü ve fiziksel aktivite alışkanlıklarının kaydı
  • Eşlik eden hastalıkların (diyabet, uyku apnesi, depresyon) sorgulanması

İşlem nasıl yapılır

  1. Detaylı tıbbi öykü, aile öyküsü ve ayrıntılı fizik muayene yapılır
  2. Bireysel kalori hedefi belirlenerek diyetisyen ile beslenme planı oluşturulur
  3. Hastanın durumuna göre haftalık aerobik ve direnç egzersizi programı planlanır
  4. Endikasyon varsa GLP-1 reseptör agonisti (semaglutid, liraglutid), SGLT-2 inhibitörü veya orlistat gibi ilaç tedavisi başlanır
  5. VKİ 40 ve üzeri ya da VKİ 35 üstünde ciddi komorbiditesi olan uygun adaylar bariatrik cerrahi konseyine yönlendirilir
  6. Davranışsal değişim için psikolojik destek ve motivasyonel görüşmeler önerilir

İşlem sonrası

  • İlk 3 ay aylık, sonrasında 3-6 ayda bir kontrol muayenesi
  • Hedef kilo kaybı ilk 6 ayda başlangıç kilosunun %5-10'u olarak belirlenir
  • İlaç kullananlarda etkinlik, yan etki ve doz titrasyonu değerlendirilir
  • Eşlik eden hastalıkların (diyabet, hipertansiyon, dislipidemi) parametreleri yeniden ölçülür
  • Kilo korunması için uzun vadeli yaşam tarzı desteği sürdürülür

Riskler

  • GLP-1 agonistlerinde bulantı, kusma, kabızlık gibi gastrointestinal yan etkiler
  • SGLT-2 inhibitörlerinde idrar yolu enfeksiyonu ve nadiren ketoasidoz
  • Orlistat kullanımında yağlı dışkılama ve yağda eriyen vitamin emilim azalması
  • Hızlı kilo kaybına bağlı safra taşı oluşumu
  • Cerrahi tedavi seçilirse anestezi ve operasyona ait genel riskler

Sıkça Sorulanlar

Obezite ilaçları ömür boyu kullanılması gereken ilaçlar mıdır?

Tedavi süresi hastaya özeldir. Bazı kişilerde ilaç kesildiğinde kilo geri alınabildiği için tedavi sürdürülür; bazılarında yaşam tarzı değişikliği yerleştikten sonra hekim kontrolünde azaltılabilir.

Bariatrik cerrahi her obeziteli hastaya uygun mudur?

Hayır. Genel olarak VKİ 40 ve üzerindeki, ya da VKİ 35 üstünde olup ciddi komorbiditesi bulunan, yaşam tarzı ve ilaç tedavisinden yeterli yanıt alamayan hastalarda multidisipliner değerlendirme sonrası düşünülür.

Sadece diyet ve egzersizle yeterli kilo verilebilir mi?

Çoğu hastada başlangıç kilosunun %5-10'u oranında bir kayıp yaşam tarzı değişiklikleriyle sağlanabilir. Daha fazla kayıp veya eşlik eden hastalıklar varsa ilaç tedavisi gündeme gelir.

Obezite ile birlikte tip 2 diyabet varsa öncelik hangisidir?

İkisi birlikte tedavi edilir. Kilo kaybı sağlayan ilaçlar (örn. GLP-1 agonistleri, SGLT-2 inhibitörleri) hem kan şekerini düşürür hem de kilo kontrolüne yardımcı olur.