1 yıl korunmasız ilişkiye rağmen gebelik oluşmayan çiftlerde nedenin araştırıldığı sistematik tanı süreci. Kadın ve erkek faktörlerinin ortak değerlendirmesini içerir.
Ne için yapılır
- 1 yıl boyunca düzenli korunmasız ilişkiye rağmen gebelik elde edilememesi (35 yaş altı kadın)
- 35 yaş ve üzeri kadınlarda 6 ay korunmasız ilişkiye rağmen gebelik olmaması
- Düzensiz adet (oligomenore) veya adet görmeme (amenore) öyküsü
- Bilinen pelvik enfeksiyon, endometriozis, miyom veya cerrahi öyküsü
- Tekrarlayan gebelik kayıpları (2 veya daha fazla)
- Erkekte testis travması, varikosel veya kemoterapi öyküsü
Hazırlık
- Adet döngüsünün 2-5. günleri arasında hormon testleri için randevu
- Spermiogram öncesi 3-5 gün cinsel perhiz
- Tetkikler öncesi son 24 saatte ağır egzersiz ve stresten kaçınma
- Kullanılan ilaçlar ve önceki tetkik sonuçlarının hekime sunulması
İşlem nasıl yapılır
- Çiftin ortak öyküsü, adet düzeni, ilişki sıklığı ve cinsel sağlık değerlendirilir
- Kadında bazal hormon paneli (FSH, LH, estradiol, AMH, TSH, prolaktin) bakılır
- Pelvik ultrason ile yumurtalık rezervi (antral folikül sayımı) ve rahim yapısı incelenir
- Tüplerin açıklığı için histerosalpingografi (HSG) planlanır
- Erkekte spermiogram ile sperm sayısı, hareketliliği ve şekli değerlendirilir
- Sonuçlara göre ek tetkikler (genetik test, laparoskopi) gündeme gelebilir
İşlem sonrası
- Tetkik sonuçlarına göre tedavi planının çiftle birlikte konuşulması
- Yumurtlama uyarımı, aşılama (IUI) veya tüp bebek (IVF) seçeneklerinin değerlendirilmesi
- Yaşam tarzı önerileri (kilo, sigara, alkol, folik asit takviyesi)
- İlk tedavi denemesi başarısızsa 3-6 ay içinde plan revizyonu
- Gerekiyorsa endokrinoloji veya genetik danışmanlığa yönlendirme
Riskler
- HSG sırasında geçici karın ağrısı ve hafif kanama
- Kontrast maddeye karşı nadir alerjik reaksiyon
- Uzun süren tanı sürecinin yarattığı psikolojik yük
- Bazı tetkiklerin (laparoskopi gibi) cerrahi risk taşıması
- Yanlış zamanlanan testlerin tekrar gerektirmesi
Sıkça Sorulanlar
İnfertilite değerlendirmesi ne kadar sürer?
Temel kadın ve erkek değerlendirmesi genellikle 1-2 adet döngüsü içinde tamamlanır. Bazı testler döngünün belirli günlerinde yapıldığı için süreç 4-8 hafta alabilir.
Eşim de muayeneye gelmeli mi?
Evet. Çiftlerin yaklaşık %30-40'ında neden erkeğe bağlıdır, %20-30'unda her ikisinde birden vardır. Bu nedenle değerlendirme çift olarak başlatılmalıdır.
Tetkikler ağrılı mı?
Kan testleri ve ultrason ağrısızdır. HSG sırasında bazı kadınlar adet ağrısına benzer kramp hisseder; işlem 5-10 dakika sürer ve önceden ağrı kesici alınabilir.
Sonuçta her zaman bir neden bulunur mu?
Hayır. Çiftlerin yaklaşık %10-15'inde tüm tetkikler normal çıkar; buna açıklanamayan infertilite denir ve yine de etkili tedavi seçenekleri vardır.
İlgili Bilgiler
İlgili Tıbbi Hizmetler
Aynı branş veya benzer endikasyonda incelemek isteyebileceğiniz diğer hizmetler.
Jinekolojik ultrason
Kadın Hastalıkları ve Doğum
Jinekolojik ultrason — kadın üreme organlarının görüntüleme ile değerlendirilmesi.
Laparoskopik jinekolojik cerrahi
Kadın Hastalıkları ve Doğum
Laparoskopik jinekolojik cerrahi — küçük kesilerle, kamera eşliğinde yapılan minimal invaziv kadın hastalıkları cerrahisi.
Endometriozis tedavisi
Kadın Hastalıkları ve Doğum
Endometriozis tedavisi — kronik pelvik ağrı ve infertilite için medikal ve cerrahi tedavinin birlikte planlanması.
Ektopik gebelik tedavisi
Kadın Hastalıkları ve Doğum
Ektopik gebelik tedavisi — rahim dışı yerleşmiş gebelikte medikal (metotreksat) ve cerrahi (salpingostomi/salpingektomi) seçenekler.
Pelvik taban rehabilitasyonu
Kadın Hastalıkları ve Doğum
Pelvik taban rehabilitasyonu — idrar kaçırma ve sarkma için kanıta dayalı kas eğitim programıdır.
Histerektomi
Kadın Hastalıkları ve Doğum
Histerektomi — rahmin (uterus) tıbbi nedenlerle cerrahi olarak alınması işlemi.
Over kisti ameliyatı
Kadın Hastalıkları ve Doğum
Over kisti ameliyatı (kistektomi) — yumurtalık kistlerinin laparoskopik veya açık yöntemle çıkarılması.
Pap smear testi
Kadın Hastalıkları ve Doğum
Pap smear testi — rahim ağzı kanserinin erken tanısına yönelik tarama testi.