Akut göğüs ağrısında EKG, troponin ve görüntüleme ile akut koroner sendrom başta olmak üzere yaşamı tehdit eden nedenlerin hızla değerlendirilmesi.
Ne için yapılır
- Yeni başlayan baskı, sıkışma veya yanma şeklinde göğüs ağrısı
- Kola, çeneye, sırta yayılan ağrı
- Eforla artan, dinlenmekle azalan ağrı (anjina)
- Ani başlayan, sırta yayılan yırtıcı tarzda ağrı (aort disseksiyonu şüphesi)
- Nefes darlığı, terleme, bulantı eşliğinde ağrı
- Plöritik karakterde (derin nefes alınca artan) ağrı
- Bilinen kalp hastalığı veya risk faktörü olan kişide göğüs ağrısı
Hazırlık
- Hasta sakinleştirilir, oturur ya da yarı yatar pozisyonda dinlenir
- 112 aranır; ulaşım sırasında dilaltı nitrogliserin reçeteli ise alınabilir
- Bilinen ilaçlar ve son alımları not edilir
- Aspirin alerjisi yoksa hekim önerisinde 300 mg aspirin çiğnenebilir (acil personeli yönlendirmesiyle)
İşlem nasıl yapılır
- Acile gelir gelmez 10 dakika içinde 12 derivasyonlu EKG çekilir
- Kardiyak enzim (yüksek hassasiyetli troponin) seri ölçümleri (0 ve 1-3. saatte) yapılır
- Akut ST elevasyonlu miyokard infarktüsü (STEMI) saptanırsa 90 dakika içinde anjiyo-PCI veya trombolitik tedavi planlanır
- Akciğer embolisi şüphesinde D-dimer ve gerekirse pulmoner BT anjiyografi istenir
- Aort disseksiyonu şüphesinde acil toraks BT anjiyografi yapılır
- Kalp dışı nedenler (perikardit, pnömotoraks, özofagus, kas-iskelet kaynaklı) ayırıcı tanı için klinik ve görüntüleme değerlendirilir
İşlem sonrası
- Akut koroner sendrom doğrulanırsa kardiyoloji yoğun bakım (CCU) yatışı yapılır
- Düşük riskli vakalar 6-12 saat gözlem ve negatif troponin ile taburcu edilebilir
- Stabil hastalarda efor testi, ekokardiyografi veya koroner BT anjiyografi planlanır
- Risk faktörleri (sigara, hipertansiyon, kolesterol, diyabet) için tedavi başlatılır
- Aspirin, statin, beta bloker gibi ilaçlar gerekiyorsa düzenlenir
Riskler
- Tanı gecikmesi durumunda kalp krizinin büyümesi ve kalıcı kalp yetersizliği
- Aort disseksiyonu atlanırsa ölümcül kanama
- Tanısal işlemlerde radyasyon ve kontrast madde reaksiyonu
- Yanlış pozitif test sonuçlarına bağlı gereksiz girişim
- Hastalığın ilk saatlerinde aritmi ve ani ölüm riski
Sıkça Sorulanlar
Her göğüs ağrısı kalp krizi midir?
Hayır. Göğüs ağrısı kas, mide reflüsü, kaygı veya akciğer kaynaklı da olabilir. Ancak ayırımı klinik ve EKG ile hekim yapar; risk olmadığını evden değerlendirmeyin.
EKG normal çıkarsa kalp krizi olmamış demek midir?
Hayır. İlk EKG normal olabilir; bu nedenle seri EKG ve troponin ölçümleri yapılır. Şüphe sürerse 24 saatlik gözlem önerilir.
Göğüs ağrısında 112 mi yoksa kendi imkanımla mı acile gitmeliyim?
112 önerilir. Ambulansta EKG, oksijen ve gerekirse erken tedavi mümkündür. Tek başına araç kullanmak güvenli değildir.
Kadınlarda kalp krizi belirtisi farklı mıdır?
Evet. Kadınlarda nefes darlığı, halsizlik, sırt-çene ağrısı, bulantı gibi atipik belirtiler daha sık görülür ve fark edilmesi gecikebilir.
İlgili Bilgiler
İlgili Tıbbi Hizmetler
Aynı branş veya benzer endikasyonda incelemek isteyebileceğiniz diğer hizmetler.
Acil muayene ve triaj
Acil Sağlık Hizmetleri
Acil muayene ve triaj — başvuruda hayati önceliklendirme ve hızlı tıbbi değerlendirme süreci.
Göğüs tüpü takılması
Acil Sağlık Hizmetleri
Göğüs tüpü (tüp torakostomi) — pnömotoraks ve hemotoraksta plevral boşluğun drenajı.
Toraks BT
Görüntüleme Hizmetleri
Toraks BT — akciğer nodülü, pnömoni, pulmoner emboli ve göğüs hastalıklarının değerlendirilmesi.
Akut karın ağrısı değerlendirmesi
Acil Sağlık Hizmetleri
Akut karın ağrısı değerlendirmesi — peritonit, apandisit ve aort anevrizması ayırıcı tanısı.
Travma bakımı
Acil Sağlık Hizmetleri
Travma bakımı — çoklu yaralanmalarda ABCDE algoritması ile sistematik müdahale süreci.
Kardiyopulmoner resüsitasyon
Acil Sağlık Hizmetleri
Kardiyopulmoner resüsitasyon (CPR) — kalp durması sonrası dolaşım ve solunumu yeniden başlatma uygulaması.
Yara bakımı ve sütür
Acil Sağlık Hizmetleri
Yara bakımı ve sütür — kesi, yırtık ve travmatik yaraların temizlenip dikilmesi işlemi.
Kırık/çıkık ilk müdahale
Acil Sağlık Hizmetleri
Kırık ve çıkık ilk müdahale — ekstremite yaralanmalarında stabilizasyon ve acil bakım uygulaması.