Dikkat eksikliği değerlendirmesi

Dikkat, hiperaktivite ve dürtüsellik şikayetleri için klinik görüşme, ölçek ve gerekirse nöropsikolojik testlerle yapılan kapsamlı tanı değerlendirmesi.

Ne için yapılır

• Çocuklarda okulda dikkat dağınıklığı, görev tamamlamada güçlük, hiperaktivite şikayetleri
• Ergenlerde akademik başarı düşüklüğü, erteleme ve organizasyon sorunları
• Erişkinlerde işte ve özel hayatta sürekli unutkanlık, dikkatsizlik ve dürtüsellik
• Eşlik eden öğrenme bozukluğu, anksiyete veya depresyon şüphesi
• DEHB ön tanılı bireylerde tedavi öncesi ayrıntılı değerlendirme
• Tıbbi/psikiyatrik nedenlerle (uyku bozukluğu, tiroid, depresyon) ayırıcı tanı gereksinimi

Hazırlık

• Aile, okul ve gerekirse iş yeri raporları/gözlemleri toplanır
• Önceki sağlık raporları, gelişim öyküsü ve karneler getirilir
• Conners ve SCALE (Erişkin DEHB Öz-Bildirim Ölçeği) gibi ölçekler değerlendirme öncesi yanıtlanır
• Kafein gibi uyarıcı kullanımı değerlendirme gününde sınırlandırılabilir
• Çocuklarda hem ebeveynler hem öğretmenlerden bilgi alınır

İşlem nasıl yapılır

1. Klinik görüşmede gelişimsel öykü, belirtilerin başlangıç yaşı ve süresi sorgulanır
2. Conners (çocuk/ergen) ve SCALE/ASRS (erişkin) gibi standardize ölçeklerle belirti şiddeti puanlanır
3. Gerekirse dikkat, çalışma belleği ve yürütücü işlevleri ölçen nöropsikolojik testler uygulanır
4. Tıbbi nedenleri dışlamak için tiroid fonksiyon testleri, demir/ferritin, uyku değerlendirmesi planlanabilir
5. Eşlik eden öğrenme bozukluğu, anksiyete, depresyon ve madde kullanımı taranır
6. Bulgular DSM-5 ölçütleriyle değerlendirilir; tanı, ayırıcı tanı ve tedavi planı paylaşılır

İşlem sonrası

• Tedavi kararı verilirse psikoeğitim, davranışsal müdahaleler ve gerekirse ilaç tedavisi planlanır
• İlaç başlanırsa metilfenidat gibi seçeneklerin yanıt ve yan etkileri 2-4 haftalık aralıklarla izlenir
• Çocuklarda boy, kilo ve kan basıncı düzenli ölçülür
• Akademik ve mesleki işlevsellik, sosyal beceriler ve özgüven izlenir
• Eşlik eden bozukluklar (anksiyete, öğrenme bozukluğu) için ek müdahaleler değerlendirilir

Riskler

• Yanlış pozitif veya yanlış negatif tanı (özellikle eşlik eden başka durumlar varsa)
• İlaç tedavisi seçildiğinde uyku problemleri, iştah azalması, baş ağrısı, kalp hızında hafif artış gibi yan etkiler
• Stigma ve etiketlenme kaygısı — bilgilendirilmiş onam ile en aza indirilir
• Tedavi planına uyumsuzluk halinde akademik/mesleki sorunların sürmesi
• Eşlik eden depresyon ve madde kullanımı riski göz ardı edilirse alevlenme

Sıkça Sorulanlar

İlgili Bilgiler

İlgili Tıbbi Hizmetler

Aynı branş veya benzer endikasyonda incelemek isteyebileceğiniz diğer hizmetler.