Beyin dokusundaki iyi veya kötü huylu tümörlerin mikroskop altında, gerektiğinde uyanık kraniotomi ve nöronavigasyon eşliğinde cerrahi olarak çıkarılması işlemi.
Ne için yapılır
- İyi huylu beyin tümörleri (menenjiyom, schwannom, hipofiz adenomu)
- Kötü huylu primer beyin tümörleri (gliom, glioblastom)
- Metastatik beyin tümörleri (akciğer, meme, böbrek, melanom kaynaklı)
- Görme alanı kaybı, baş ağrısı, nöbet veya nörolojik defisite yol açan kitle lezyonları
- Beyin omurilik sıvısı (BOS) dolaşımını engelleyen tümörler
- Tanısal biyopsi gerektiren derin yerleşimli lezyonlar
Hazırlık
- Kontrastlı beyin MR ve gerektiğinde fonksiyonel MR (fMRI), DTI traktografi
- Kan tahlilleri, EKG, anestezi konsültasyonu
- Kan sulandırıcı ve antitrombositer ilaçların hekim onayı ile düzenlenmesi
- İşlemden 8 saat önce yememe ve içmeme
- Saçlı deride ameliyat alanına özel temizlik ve gerektiğinde tıraşlama
İşlem nasıl yapılır
- Hasta ameliyathaneye alınır, kan basıncı, kalp ritmi ve oksijen düzeyi sürekli izlenir
- Genel anestezi uygulanır; konuşma veya motor merkez yakınındaki tümörlerde uyanık kraniotomi tercih edilebilir
- Nöronavigasyon sistemi ile cerrahi alan üç boyutlu olarak planlanır
- Saçlı deri açılır, kafatasında bir pencere oluşturulur (kraniotomi)
- Cerrahi mikroskop ve gerektiğinde fluoresan boyama (5-ALA) ile tümör sınırları belirlenip çıkarılır
- Kafatası kemiği yerine yerleştirilir, dokular katmanlı olarak kapatılır
İşlem sonrası
- Yoğun bakımda 24-48 saat takip; nörolojik muayene düzenli tekrarlanır
- Erken dönemde kontrol BT veya MR çekilir
- Toplam hastane yatışı ortalama 5-10 gün, tümör tipi ve seyre göre değişir
- Patoloji sonucuna göre radyoterapi ve/veya kemoterapi planlanabilir
- Üç ay aralıklarla MR takibi ve nöroşirürji-onkoloji konseyi değerlendirmesi
Riskler
- Konuşma, hareket veya görme bozukluğu (tümör yerleşimine bağlı geçici veya kalıcı nörolojik defisit)
- Ameliyat sonrası kanama (intrakraniyal hematom) ve beyin ödemi
- Enfeksiyon (yara enfeksiyonu, menenjit) ve beyin omurilik sıvısı kaçağı
- Nöbet (epilepsi) gelişimi veya mevcut nöbetlerin kontrolünde değişim
- Anestezi reaksiyonları, derin ven trombozu ve pulmoner emboli
Sıkça Sorulanlar
Uyanık kraniotomi ne zaman tercih edilir?
Tümör konuşma, hareket veya hafıza ile ilgili kritik beyin bölgelerine yakınsa, ameliyat sırasında bu fonksiyonların korunması için hasta belirli aşamalarda uyanık tutulur. Ağrı hissedilmez; beyin dokusunun kendisinde ağrı reseptörü yoktur.
Tümörün tamamı her zaman çıkarılabilir mi?
Tümörün cinsi, yerleşimi ve kritik yapılarla ilişkisi belirleyicidir. Bazı durumlarda nörolojik fonksiyonu korumak için subtotal (kısmi) rezeksiyon yapılır ve tedavi radyoterapi/kemoterapi ile tamamlanır. Kesin başarı oranı veya tam iyileşme garanti edilemez.
Ameliyat sonrası işe ne zaman dönülebilir?
Tümörün tipine, ameliyatın boyutuna ve nörolojik duruma göre değişir; genellikle 4-12 hafta arasında kademeli dönüş planlanır. Patoloji sonucu ek tedavi gerektirebilir.
Saçlarım dökülür mü?
Sadece ameliyat alanına yakın dar bir bölge tıraşlanır; tüm saçların kesilmesi gerekmez. Saçlar 2-3 ay içinde tekrar uzar.
İlgili Bilgiler
İlgili Tıbbi Hizmetler
Aynı branş veya benzer endikasyonda incelemek isteyebileceğiniz diğer hizmetler.
VP şant ameliyatı
Beyin ve Sinir Cerrahisi
Ventriküloperitoneal (VP) şant ameliyatı — hidrosefalide beyin omurilik sıvısının karın içine yönlendirilmesi.
Spinal tümör cerrahisi
Beyin ve Sinir Cerrahisi
Spinal tümör cerrahisi — omurga ve omurilik tümörlerinin nöroşirürjikal olarak çıkarılması.
Subdural hematom drenajı
Beyin ve Sinir Cerrahisi
Subdural hematom drenajı — beyin yüzeyi ile dura arasındaki kan birikiminin cerrahi olarak boşaltılması.
Kraniotomi
Beyin ve Sinir Cerrahisi
Kraniotomi — kafatasında geçici cerrahi pencere açılarak yapılan beyin ameliyatı.
Bel fıtığı cerrahisi
Beyin ve Sinir Cerrahisi
Bel fıtığı cerrahisi — konservatif tedaviye yanıt vermeyen lomber disk hernisinde uygulanan nöroşirürji.
Boyun fıtığı cerrahisi
Beyin ve Sinir Cerrahisi
Boyun fıtığı cerrahisi — servikal disk hernisinde nöroşirürji ile dekompresyon ve stabilizasyon.
Hipofiz hastalıkları değerlendirmesi
Dahili Poliklinik (Endokrin)
Hipofiz hastalıkları değerlendirmesi — adenom, hormon eksikliği ve fazlalığı için kapsamlı tanı.
Karpal tünel dekompresyonu
Beyin ve Sinir Cerrahisi
Karpal tünel dekompresyonu (nöroşirürji) — el bileğindeki sıkışmış median sinirin cerrahi olarak rahatlatılması.