Addison Hastalığı (Primer Adrenal Yetmezlik)

Böbreküstü bezlerinin yeterli kortizol ve aldosteron üretememesiyle ortaya çıkan nadir bir hastalık.

Yazan: Saygı Hastanesi Sağlık Rehberi Editör Kurulu

Son güncelleme: 18 Haziran 2026

Bu içerik Saygı Hastanesi Sağlık Rehberi Editör Kurulu tarafından derlenmiş olup, ilgili branş hekimimiz tarafından periyodik olarak gözden geçirilir.

Bu içerik bilgi amaçlıdır, tıbbi tavsiye niteliği taşımaz. Endokrinoloji bölümümüzden randevu alabilirsiniz. Randevu Al →

Addison Hastalığı (Primer Adrenal Yetmezlik) Nedir?

Addison hastalığı (primer adrenokortikal yetmezlik), her iki böbreküstü bezinin kortizol ve aldosteron gibi hayati hormonları yetersiz üretmesiyle ortaya çıkan nadir bir hastalıktır. Dünyada en sık nedeni otoimmün adrenal yıkımdır; tüberküloz ve diğer enfeksiyonlar da neden olabilir.

Kortizol eksikliği metabolik dengeyi, strese yanıtı ve bağışıklık sistemini; aldosteron eksikliği ise sodyum, potasyum ve sıvı dengesini olumsuz etkiler. Ciddi stres (enfeksiyon, ameliyat, yaralanma) durumunda yeterli kortizol salgılanamadığında 'adrenal kriz' adı verilen hayatı tehdit eden bir tablo gelişebilir.

Günlük oral kortikosteroid (hidrokortizon) ve fludrokortizon (mineralokortikoid) replasmanıyla hastaların büyük bölümü normal yaşamını sürdürebilir. Stres durumlarında doz artışının bilinmesi hayat kurtarıcıdır.

Belirtiler

Kronik yorgunluk ve güçsüzlük

İstemsiz kilo kaybı ve iştahsızlık

Düşük kan basıncı (özellikle ayakta baş dönmesi)

Deride ve mukozada koyulaşma (hiperpigmentasyon)

Tuz isteği

Bulantı, kusma ve karın ağrısı

Adrenal krizde şok, ciddi karın ağrısı ve bilinç bozukluğu (acil!)

Risk Faktörleri

Otoimmün hastalık öyküsü (tip 1 diyabet, Hashimoto, çölyak)

Ailede Addison hastalığı öyküsü

Tüberküloz veya fungal enfeksiyon geçirmiş olmak

Uzun süreli kortikosteroid kullanımının aniden kesilmesi

HIV/AIDS

Metastatik kanser (adrenal metastaz)

Antikoagülan kullananlar (adrenal kanama)

Ne Zaman Doktora Başvurmalı?

Aşağıdaki belirtilerden herhangi birini yaşıyorsanız vakit kaybetmeden bir sağlık kuruluşuna başvurun:

Açıklanamayan yorgunluk, kilo kaybı ve deri koyulaşması
Ayağa kalkınca baş dönmesi ve tansiyon düşmesi
Şiddetli karın ağrısı, kusma ve bilinç bozukluğu (adrenal kriz — acil!)
ACTH uyarı testinde kortizol yanıtı yetersizse
Bilinen Addison hastasında ateş veya stres durumunda

Tedavi Yöntemleri

Günlük hidrokortizon replasmanı (sabah ve öğleden sonra bölünmüş doz)

Fludrokortizon (mineralokortikoid) replasmanı

Stres dozlaması: hasta eğitimi ve acil enjeksiyon kiti (hidrokortizon ampulü)

Adrenal krizde acil IV hidrokortizon ve serum fizyolojik

Tuz kısıtlaması yapılmamalı; tuz ihtiyacı artmış olabilir

Endokrin tıbbi kimlik kartı veya bileziği taşıma önerisi

Hangi Bölüme Başvurmalı?

Bu şikâyetler için hastanemizin Endokrinoloji bölümüne başvurabilirsiniz. Uzman hekimlerimiz size en uygun tedavi planını oluşturacaktır.

Endokrinoloji Bölümü Hakkında Bilgi Alın

Size yardımcı olalım

Şikâyetleriniz için uzman hekimlerimizden randevu alabilir veya bize ulaşabilirsiniz.

Randevu Al Bize Ulaşın

İlgili Sağlık Konuları

Aynı bölümden incelemek isteyebileceğiniz diğer makaleler.

Addison Hastalığı (Primer Adrenal Yetmezlik)

Endokrinoloji

Addison hastalığı, adrenal korteksten yetersiz kortizol ve aldosteron üretimine bağlı, yorgunluk, kilo kaybı ve hiperpigmentasyon ile seyreden, yaşamı tehdit edebilen kronik primer adrenal yetmezliktir.

Anemi (Kansızlık)

Dahiliye (İç Hastalıkları)

Anemi, dokulara yeterli oksijen taşınamadığında ortaya çıkan yorgunluk, solgunluk ve nefes darlığıyla seyreden bir tablodur.

Demir Eksikliği Anemisi

Dahiliye (İç Hastalıkları)

Yetersiz demir alımı veya kronik kan kaybı sonucu gelişen demir eksikliği anemisi, özellikle kadınları ve çocukları etkiler.

B12 Vitamini Eksikliği

Dahiliye (İç Hastalıkları)

B12 eksikliği; anemi, nörolojik belirtiler ve bilişsel sorunlara yol açabilen ve erken tedaviyle büyük ölçüde önlenebilen bir durumdur.

Hipertansiyon (Yüksek Tansiyon)

Dahiliye (İç Hastalıkları)

Hipertansiyon, 'sessiz katil' olarak bilinir; çünkü genellikle belirti vermeksizin yıllarca ilerleyerek ciddi komplikasyonlara zemin hazırlar.

Kronik Böbrek Yetmezliği

Dahiliye (İç Hastalıkları)

Kronik böbrek hastalığı; hipertansiyon ve diyabet gibi kronik durumların en sık komplikasyonlarından biridir ve erken evrede belirti vermeyebilir.

Hepatit B

Dahiliye (İç Hastalıkları)

Hepatit B, aşıyla önlenebilen ancak kronikleştiğinde siroz ve karaciğer kanserine zemin hazırlayan viral bir karaciğer hastalığıdır.

Hepatit C

Dahiliye (İç Hastalıkları)

Hepatit C, günümüzde yüksek başarı oranıyla tedavi edilebilen; ancak geç tanındığında siroza ilerleyebilen bir karaciğer hastalığıdır.

Sağlık Uyarısı: Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Tıbbi tanı ve tedavi yerine geçmez. Şikâyetleriniz için mutlaka hekiminize başvurunuz. Saygı Hastanesi, bu sayfadaki bilgilere dayanılarak yapılan uygulamalardan sorumluluk kabul etmez.