Kanda 25-hidroksi vitamin D3 (25-OH D3) düzeyini ölçen tıbbi biyokimya tetkiki. Kemik metabolizması, kas fonksiyonu ve genel sağlık değerlendirmesinde kullanılır.
Ne için yapılır
- Kemik ağrısı, kas güçsüzlüğü, sık düşme şikayeti olanlar
- Osteoporoz, osteomalazi (kemik yumuşaması) tanı ve takibi
- Düşük güneş ışığına maruziyeti olan, koyu tenli ya da kapalı giyim tercih edenler
- Kronik böbrek/karaciğer hastalığı veya malabsorbsiyon (Çölyak, Crohn) varlığı
- Hamilelik, emzirme veya menopoz sonrası dönem değerlendirmesi
- Vitamin D takviyesi alan hastalarda doz takibi
Hazırlık
- Açlık genellikle gerekmez; rutin uygulamaya göre tüpe kan alınır
- Son 24 saat içinde alınan vitamin D takviyesi laboratuvara bildirilir
- Kullanılan ilaçlar (kortikosteroid, antikonvülzan vb.) hekime iletilir
İşlem nasıl yapılır
- Koldan venöz kan örneği alınır (yaklaşık 3-5 mL)
- Örnek serum tüpüne aktarılır ve santrifüj edilir
- İmmünoassay (kemilüminesans) yöntemi ile 25-OH D3 düzeyi ölçülür
- Sonuç ng/mL biriminde raporlanır
- Sonuç hekime/hastaya yazılı olarak iletilir
İşlem sonrası
- Sonuçlar genellikle aynı veya ertesi gün içinde hazır olur
- 20 ng/mL altı eksiklik, 20-30 ng/mL yetersizlik kabul edilir
- Eksiklik halinde hekim doz ve süre planlar; tedavi sonrası 8-12 hafta sonra kontrol önerilir
- Sürekli takviye kullananlarda yıllık ölçüm yeterli olabilir
Riskler
- Kan alma noktasında morluk, hassasiyet veya küçük hematom
- Nadiren bayılma veya enjeksiyon yerinde kısa süreli ağrı
- Test sonucu klinik bulgularla birlikte değerlendirilmelidir; tek başına tanı koydurmaz
Sıkça Sorulanlar
Vitamin D testinden önce aç olmak gerekir mi?
Çoğu laboratuvarda açlık şartı aranmaz. Yine de randevu öncesi laboratuvarın talimatına uymak önerilir.
Düşük çıkarsa ne yapılır?
Düzey 20 ng/mL altında ise hekim eksiklik tanısı koyup uygun süre ve dozda takviye planlayabilir. Tedavi sonrası kontrol önemlidir.
Test ne sıklıkta tekrarlanmalı?
Eksiklik tedavisi alanlarda 8-12 hafta sonra kontrol; stabil kullananlarda yılda bir ölçüm yeterli olabilir.
Sigorta kapsamında mı?
Hekim endikasyonu ile istendiğinde SGK kapsamında karşılanır; ayrıntılar laboratuvar kabulünde teyit edilir.
İlgili Bilgiler
İlgili Tıbbi Hizmetler
Aynı branş veya benzer endikasyonda incelemek isteyebileceğiniz diğer hizmetler.
Parathormon
Tıbbi Biyokimya
Parathormon (PTH) ölçümü — kalsiyum dengesi, kemik sağlığı ve paratiroid bezi değerlendirmesi.
Tam kan sayımı
Tıbbi Biyokimya
Hemogram (CBC) — kan hücrelerinin sayı ve oranlarını ölçen temel tarama tahlili.
Açlık kan şekeri
Tıbbi Biyokimya
Açlık glukoz testi — diyabet taraması ve kan şekeri kontrolünde temel tahlil.
HbA1c
Tıbbi Biyokimya
HbA1c — son 2-3 ayın ortalama kan şekerini gösteren glikolize hemoglobin testi.
Lipid profili
Tıbbi Biyokimya
Lipid profili — total kolesterol, HDL, LDL ve trigliserit ölçümü ile kardiyovasküler risk değerlendirmesi.
İdrar kültürü
Tıbbi Biyokimya
İdrar kültürü — idrarda üreyen bakterinin tanımlanması ve antibiyotik duyarlılığının belirlenmesi.
Kan kültürü
Tıbbi Biyokimya
Kan kültürü — kan dolaşımındaki bakteri veya mantarın tanımlanması ve antibiyotik duyarlılığı.
Sedimentasyon
Tıbbi Biyokimya
Sedimentasyon (ESR) — eritrositlerin çökme hızını ölçen, vücuttaki inflamasyonu değerlendirmeye yönelik kan tetkiki.