Akciğer ve diğer organları etkileyebilen sarkoidozun ileri görüntüleme, biyopsi ve laboratuvar testleri ile tanı, evrelendirme ve uzun dönem takibini kapsayan süreçtir.
Ne için yapılır
- Açıklanamayan iki taraflı hiler lenfadenopati (akciğer kapısında lenf bezi büyümesi)
- Kronik kuru öksürük, nefes darlığı ve göğüs ağrısı
- Cilt lezyonları (eritema nodozum, lupus pernio)
- Üveit (göz iltihabı) gibi göz tutulumu
- Açıklanamayan sistemik semptomlar (ateş, kilo kaybı, halsizlik)
- Yüksek serum ACE veya kalsiyum düzeyleri
- Kalp veya nörolojik tutulum şüphesi
Hazırlık
- Detaylı tıbbi öykü ve fizik muayene
- Akciğer fonksiyon testleri öncesi 4 saat sigara içilmemesi
- Bronkoskopi planlanırsa 6-8 saat aç olma
- Mevcut ilaçların listelenmesi
- İleri görüntüleme öncesi böbrek fonksiyon testleri
İşlem nasıl yapılır
- Akciğer grafisi ve yüksek çözünürlüklü toraks BT (HRCT)
- Solunum fonksiyon testi ve karbonmonoksit difüzyon testi (DLCO)
- Serum ACE, kalsiyum, vitamin D ve tam kan tetkikleri
- Bronkoskopi ile bronkoalveoler lavaj (BAL) ve transbronşiyal biyopsi
- Gerekirse PET-BT, kardiyak MR veya cilt/lenf bezi biyopsisi
- Multidisipliner değerlendirme (göğüs, oftalmoloji, kardiyoloji, dermatoloji)
İşlem sonrası
- Hastalığın evresine göre tedavi kararı (Evre 1'de yaklaşık %60 spontan iyileşme görülür)
- Evre 2-3 ve organ tutulumunda sistemik kortikosteroid (prednizolon) tedavisi
- Steroid yanıtsız olgularda metotreksat veya azatioprin gibi ikinci basamak ilaçlar
- 3-6 ayda bir akciğer fonksiyon testi ve görüntüleme ile takip
- Göz, kalp ve karaciğer tutulumu için yıllık değerlendirme
Riskler
- Tedavi edilmeyen kronik formda akciğer fibrozisi gelişebilir
- Steroid kullanımına bağlı yan etkiler (kilo artışı, kemik erimesi, şeker yüksekliği)
- Kalp tutulumunda ritim bozukluğu riski
- Göz tutulumunda görme kaybı riski
- Hastalık alevlenmesi (relaps) tedavi kesimi sonrası görülebilir
Sıkça Sorulanlar
Sarkoidoz bulaşıcı mı?
Hayır, sarkoidoz bulaşıcı bir hastalık değildir. Bağışıklık sisteminin aşırı yanıtı ile gelişir.
Her hasta tedavi almak zorunda mı?
Hayır. Hafif ve organ tutulumu sınırlı olgularda yaklaşık %60'ında spontan iyileşme görülür ve sadece takip yeterli olabilir.
Tedavi süresi ne kadardır?
Steroid tedavisi genellikle 6-24 ay sürer; doz hastalığın yanıtına göre kademeli azaltılır.
Yaşam tarzı değişikliği gerekir mi?
Sigaranın bırakılması, dengeli beslenme ve düzenli takip önemlidir. Aşırı D vitamini takviyesinden kaçınılmalıdır.
İlgili Bilgiler
İlgili Tıbbi Hizmetler
Aynı branş veya benzer endikasyonda incelemek isteyebileceğiniz diğer hizmetler.
Solunum fonksiyon testleri
Göğüs Hastalıkları
SFT/PFT ile akciğer hacim, akım ve gaz değişiminin kapsamlı değerlendirilmesi.
IPF Tanı Tedavi Takip
Göğüs Hastalıkları
İdiyopatik pulmoner fibrozis (IPF) tanı ve tedavi — UIP paterninin görüntüleme ve antifibrotik yönetimi.
Nadir Akciğer Hastalıkları Tanı, Tedavi, Takip
Göğüs Hastalıkları
Nadir akciğer hastalıklarında tanı, tedavi ve uzun dönem takip değerlendirmesi.
Bronkoskopi
Göğüs Hastalıkları
İnce kameralı cihazla solunum yollarının doğrudan görüntülenmesi ve örnek alınması.
Spirometri
Göğüs Hastalıkları
Akciğerlerin solunum kapasitesini ölçen, obstrüktif ve restriktif hastalıkları ayırt eden temel test.
Oksijen tedavisi
Göğüs Hastalıkları
Oksijen tedavisi — kronik solunum yetmezliğinde uzun süreli ev tipi ve hastane içi destek tedavisi.
Pulmoner Hipertansiyon Tanı Takip
Göğüs Hastalıkları
Pulmoner hipertansiyon tanı ve takip — akciğer arter basıncı yüksekliğinin sınıflandırılması ve yönetimi.
Bronşiektazi Hastalığı Tanı Tedavi Takip
Göğüs Hastalıkları
Bronşektazi tanı ve tedavi süreci — hava yollarının kalıcı genişlemesinin değerlendirilmesi ve yönetimi.