Üst solunum yolu enfeksiyonu, alerji veya yapışkan salgılara bağlı burun tıkanıklığında; serum fizyolojik damla ve uygun aspiratör/yumuşak emiş ile burun mukozasının güvenle temizlenmesi.
Ne için yapılır
- Bebek ve küçük çocuklarda burun tıkanıklığına bağlı emme ve uyku güçlüğü
- Üst solunum yolu enfeksiyonlarında yoğun burun salgıları
- Alerjik rinit veya akut sinüzitte yapışkan akıntı
- Adenoid (geniz eti) büyümesi olan çocuklarda destek temizlik
- Postnazal akıntı ve burun arkası salgıların rahatsızlık vermesi
- KBB muayenesi öncesi burun mukozasının değerlendirilebilir hâle getirilmesi
- Nazal endoskopi öncesi temizlik
Hazırlık
- Burun yapısının (septum, konka, mukoza) muayenesi
- Çocuklarda kucağa alınarak ya da yatar pozisyonda başın sabitlenmesi
- Erişkinlerde oturur pozisyonda boynun hafif arkaya yatırılması
- İşlem öncesi serum fizyolojik damla veya sprey ile mukozanın yumuşatılması
- Hastaya/hasta yakınına işlemin ağrısız ancak kısa süreli rahatsız edici olabileceğinin anlatılması
İşlem nasıl yapılır
- Her iki burun deliğine birkaç damla serum fizyolojik uygulanır
- 1-2 dakika beklenerek salgıların yumuşaması sağlanır
- Bebek ve küçük çocuklarda yumuşak uçlu manuel veya elektrikli sümük aspiratörü kullanılır
- Klinikte erişkinlerde KBB ünitesindeki vakum sistemine bağlı ince uçlu aspiratör tercih edilir
- Uç burun girişine yakın tutularak burun mukozasına bastırmadan yavaş emiş yapılır
- Her iki burun deliği sırayla, kısa aralıklarla ve hastanın toleransına göre temizlenir
İşlem sonrası
- İşlem sonrası 1-2 saat içinde rutin emzirme veya beslenmeye geçiş
- Günde 2-3 kez serum fizyolojik damla ile destek temizliğe devam
- Aşırı sık aspirasyondan kaçınma, mukozayı tahriş etmeme
- Akıntının rengi değişir, ateş yükselir veya nefes darlığı olursa hekime başvuru
- Ev ortamında uygun teknikle tekrar uygulama konusunda aileye eğitim
Riskler
- Burun mukozasında geçici tahriş, kızarıklık veya küçük kanama
- Aşırı veya yüksek basınçlı emişe bağlı mukoza ödemi
- Tekrarlayan ve yanlış tekniğe bağlı burun kuruluğu
- Çok küçük bebeklerde ağlama, geçici desatürasyon (oksijen düşmesi)
- Yanlış uçla yapılan aspirasyonda nazal septum hassasiyeti
Sıkça Sorulanlar
Bebeğime evde sümük aspiratörü kullanmam zararlı mı?
Doğru teknikle, serum fizyolojik damla sonrası yumuşak uçlu aspiratör kullanımı genellikle güvenlidir. Aşırı sık ve sert kullanımdan kaçınılmalıdır; mukozada kanama veya belirgin tahriş gelişirse hekime başvurulmalıdır.
Günde kaç kez aspirasyon yapılabilir?
Genellikle gün içinde 3-4 kez, özellikle beslenme ve uyku öncesi yeterlidir. İşlemin gerekliliği bebeğin nefes alış-veriş rahatlığına göre belirlenir; sürekli ve gereksiz aspirasyon önerilmez.
Aspirasyon işlemi enfeksiyonu yayar mı?
Tek kullanımlık veya iyi temizlenmiş ekipmanlarla yapıldığında ek enfeksiyon riski oluşturmaz. Aksine, salgıların temizlenmesi orta kulak ve sinüs enfeksiyonu gelişme riskini azaltabilir.
İlgili Bilgiler
İlgili Tıbbi Hizmetler
Aynı branş veya benzer endikasyonda incelemek isteyebileceğiniz diğer hizmetler.
Endoskopik sinüs cerrahisi
Kulak Burun Boğaz Hastalıkları
Endoskopik sinüs cerrahisi (FESS) — kronik sinüzit ve nazal polip tedavisinde minimal invazif endoskopik yöntem.
Septoplasti
Kulak Burun Boğaz Hastalıkları
Septoplasti (burun bölmesi düzeltme ameliyatı) — eğri septumun cerrahi olarak düzeltilmesi.
Burun tamponajı
Kulak Burun Boğaz Hastalıkları
Burun tamponajı — durmayan burun kanamasında (epistaksis) kanama odağına basınç uygulayan acil tedavi.
Nazal polip cerrahisi
Kulak Burun Boğaz Hastalıkları
Nazal polip cerrahisi — endoskopik FESS yöntemiyle burun içi poliplerin çıkarılması.
Alerji testi
Kulak Burun Boğaz Hastalıkları
Alerji testi (KBB) — prick test ile inhalan alerjenlere duyarlılığın saptanması.
Uyku apnesi değerlendirmesi ve tedavisi
Kulak Burun Boğaz Hastalıkları
Uyku apnesi değerlendirmesi ve tedavisi — horlama ve uykuda solunum durmalarının KBB perspektifinden incelenmesi.
Tonsillektomi
Kulak Burun Boğaz Hastalıkları
Tonsillektomi (bademcik ameliyatı) — bademciklerin cerrahi olarak çıkarılması.
Adenoidektomi
Kulak Burun Boğaz Hastalıkları
Adenoidektomi (geniz eti ameliyatı) — büyümüş adenoid dokusunun çıkarılması ile burun solunumu ve orta kulak rahatlığı.