Bu sitedeki bilgiler tıbbi tanı ve tedavi amacı taşımamaktadır. Sağlık sorunlarınız için mutlaka hekiminize başvurunuz.

Ana içeriği atla

KOAH takibi ve tedavisi

KOAH (Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı) — GOLD evrelemesi temelli tanı, izlem ve tedavi süreci.

Kronik nefes darlığı, öksürük ve balgamla seyreden KOAH için spirometri ile evreleme, ilaç tedavisi ve düzenli takibi içeren kapsamlı yönetim.

Ne için yapılır

  • 40 yaş üstü uzun süreli sigara öyküsü olan kişilerde kronik öksürük ve balgam
  • Eforla artan ilerleyici nefes darlığı şikayeti
  • Mesleki toz, duman veya kimyasal madde maruziyeti olan hastalar
  • Sık tekrarlayan alt solunum yolu enfeksiyonları
  • Daha önce KOAH tanısı almış ve düzenli takip ihtiyacı olan hastalar
  • Akut alevlenme sonrası tedavi düzenlemesi gereken hastalar
  • Alfa-1 antitripsin eksikliği şüphesi olan genç hastalar

Hazırlık

  • Spirometri öncesi 4-6 saat kısa etkili, 12-24 saat uzun etkili bronkodilatatör kesilmesi
  • Test öncesi 1 saat sigara içilmemesi ve ağır yemek yenilmemesi
  • Mevcut ilaç ve inhaler listesinin getirilmesi
  • Önceki akciğer grafileri ve solunum fonksiyon testlerinin temin edilmesi

İşlem nasıl yapılır

  1. Detaylı solunum öyküsü, sigara paket-yıl hesabı ve mesleki maruziyet sorgusu
  2. Fizik muayene (oskültasyon, oksijen satürasyonu ve nabız ölçümü)
  3. Spirometri ile bronkodilatatör öncesi ve sonrası FEV1/FVC değerlendirmesi
  4. GOLD evrelemesi (1-4 hafiften çok ağıra) ve semptom skorlaması (mMRC, CAT)
  5. Akciğer grafisi, gerektiğinde toraks BT ve arter kan gazı analizi
  6. Bireyselleştirilmiş inhaler tedavisi, sigara bırakma desteği ve aşılama planı

İşlem sonrası

  • Stabil hastalarda 3-6 ayda bir kontrol muayenesi
  • Yıllık spirometri ve gerekli durumlarda akciğer grafisi tekrarı
  • İnhaler tekniğinin her vizitte gözden geçirilmesi
  • Grip, pnömokok ve uygun hastalarda diğer aşıların yapılması
  • Akut alevlenme sonrası 4-8 hafta içinde özel kontrol vizitesi

Riskler

  • İlerleyici akciğer fonksiyon kaybı ve egzersiz kapasitesinde azalma
  • Sık alevlenmelere bağlı hastane yatışı ve solunum yetmezliği gelişimi
  • İnhale steroidlerle ilişkili oral kandidiazis ve pnömoni riskinde artış
  • Sistemik kortikosteroid tedavisinde kemik erimesi ve kan şekeri yükselmesi
  • Eşlik eden kalp hastalığı veya pulmoner hipertansiyon gelişimi

Sıkça Sorulanlar

KOAH ile astım arasındaki fark nedir?

KOAH genellikle uzun süreli sigara veya zararlı maddelere maruziyet sonucu gelişen, geri dönüşümü kısıtlı bir hava yolu hastalığıdır. Astım ise sıklıkla daha erken yaşlarda başlayan, alerjik tetikleyicilerle değişkenlik gösteren ve büyük ölçüde geri dönüşümlü bir hastalıktır.

Sigarayı bırakırsam akciğerlerim eski haline döner mi?

Sigarayı bırakmak hastalığın ilerleyişini yavaşlatan en etkili adımdır. Mevcut hasarın tamamı geri dönmese de fonksiyon kaybı belirgin biçimde yavaşlar ve alevlenmeler azalır.

Spirometri test ne kadar sürer?

Test ortalama 15-30 dakika sürer; bronkodilatatör sonrası ölçüm yapılırsa süre biraz uzayabilir.

KOAH'ta hangi aşılar önerilir?

Yıllık grip aşısı, pnömokok aşıları, uygun yaş grubunda zona aşısı ve güncel kılavuzlara göre COVID-19 aşılaması önerilir.

İlgili Bilgiler