Diş gıcırdatma (bruksizm) ve çene eklemi rahatsızlıklarında kullanılan, dişleri aşınmadan koruyan ve kasları rahatlatan ağız içi koruyucu apareydir.
Ne için yapılır
- Uyku sırasında diş gıcırdatma veya sıkma (bruksizm)
- Temporomandibular eklem (TME) ağrısı ve disfonksiyonu
- Bruksizme bağlı diş aşınması, kırılma veya hassasiyet
- Sabahları çene yorgunluğu, baş ağrısı ve şakak ağrısı
- Çiğneme kaslarında (masseter, temporal) ağrı veya hipertrofi
- Diş tedavilerinin (dolgu, kron, implant) korunması
- Stresle ilişkili çene sıkma alışkanlığı
Hazırlık
- Diş hekimi tarafından detaylı ağız içi muayene ve TME değerlendirmesi yapılır
- Gerekirse dişlerin ölçüsü dijital tarayıcı veya silikon ile alınır
- Mevcut çürük, periodontal hastalık veya restorasyon ihtiyacı varsa önce tedavi edilir
- Hastaya plak kullanım planı (gece/gündüz) anlatılır
- Plak tipinin (sert, yumuşak, dual) seçimi için bruksizm şiddeti değerlendirilir
İşlem nasıl yapılır
- Üst veya alt çene için ölçü alınır ve laboratuvara gönderilir
- Bireye özel akrilik veya termoplastik plak hazırlanır
- Plak hastanın ağzına yerleştirilir, kapanış (oklüzyon) kontrol edilir
- Gerekirse aşındırma ile kapanış dengelenir
- Hastaya takıp çıkarma, temizlik ve saklama bilgileri verilir
- İlk uyum süreci için kontrol randevuları planlanır
İşlem sonrası
- İlk hafta uyum süreci olabilir; rahatsızlık sürerse plak ayarlanır
- 1-2 hafta sonra ilk kontrol, ardından 6 ay-1 yılda bir periyodik kontrol
- Plak her gün diş fırçası ve ılık suyla temizlenir; sıcak suya konmamalıdır
- Aşınma, çatlak veya gevşeme durumunda yenilenmesi gerekir
- TME şikayetleri sürerse fizyoterapi veya stres yönetimi eklenebilir
Riskler
- İlk günlerde tükürük artışı, yabancı cisim hissi ve hafif konuşma zorluğu
- Plak doğru ayarlanmazsa kapanış değişikliği veya TME şikayetlerinin artması
- Yumuşak plaklarda gıcırdatmayı tetikleme ihtimali (yanlış endikasyonda)
- Ağız hijyeni iyi sağlanmazsa diş çürüğü veya dişeti rahatsızlığı
Sıkça Sorulanlar
Gece plağı bruksizmi tamamen tedavi eder mi?
Plak bruksizmin nedenini ortadan kaldırmaz; dişleri ve çene eklemini koruyan bir bariyer görevi görür. Stres yönetimi, fizik tedavi ve uyku kalitesinin iyileştirilmesi de tedavi planının parçasıdır.
Plağı ne kadar süre kullanmalıyım?
Bruksizm genellikle uzun süreli bir durum olduğu için plağın gece düzenli kullanılması önerilir. Şikayetler azalsa bile koruyucu amaçlı kullanım devam edebilir.
Hazır eczane plakları yeterli olur mu?
Hazır plaklar geçici çözüm olabilir, ancak dişlere tam uymadığı için uzun vadede kapanış sorunlarına yol açabilir. Diş hekimi tarafından bireye özel hazırlanan plak daha güvenli ve etkilidir.
Plak ne sıklıkta yenilenmeli?
Kullanım yoğunluğuna göre değişir; sert plaklar genellikle 2-5 yıl, yumuşak plaklar 1-2 yıl dayanır. Aşınma, kırılma veya kapanışta değişiklik fark edilirse yenilenmelidir.
İlgili Bilgiler
İlgili Tıbbi Hizmetler
Aynı branş veya benzer endikasyonda incelemek isteyebileceğiniz diğer hizmetler.
Porselen kaplama
Ağız ve Diş Sağlığı Hizmetleri
Yapısal olarak zayıflamış veya hasar görmüş dişlerin porselen materyalle yeniden inşa edildiği restoratif tedavi.
Zirkonyum kron
Ağız ve Diş Sağlığı Hizmetleri
Zirkonyum kron — metal alaşımı içermeyen, biyouyumlu seramik kaplama tedavisi.
Ortodontik tedavi
Ağız ve Diş Sağlığı Hizmetleri
Diş ve çene düzensizliklerinin (maloklüzyon) sabit veya hareketli aparey ile düzeltilmesi.
Diş dolgusu
Ağız ve Diş Sağlığı Hizmetleri
Diş dolgusu — çürük temizliği sonrası kompozit veya amalgam ile diş yapısının onarılması.
Diş çekimi
Ağız ve Diş Sağlığı Hizmetleri
Diş çekimi — restorasyonu mümkün olmayan dişlerin lokal anestezi altında alveolden çıkarılması.
Gömülü diş çekimi
Ağız ve Diş Sağlığı Hizmetleri
Gömülü diş çekimi — kemik veya diş eti içinde kalmış dişlerin cerrahi yöntemle çıkarılması.
Şeffaf plak
Ağız ve Diş Sağlığı Hizmetleri
Hafif-orta şiddetli diş dizilim bozukluklarının çıkarılabilir şeffaf aparey ile tedavisi.
Diş beyazlatma
Ağız ve Diş Sağlığı Hizmetleri
Diş yüzeyindeki ve mine içindeki renklenmelerin peroksit bazlı ajanlarla açılması işlemi.