Pankreas ve safra yolu kanserlerinde tedaviye yanıtın ve nüksün izlenmesinde kullanılan kan tümör belirteci. Tarama amaçlı kullanılmaz.
Ne için yapılır
- Tanı konmuş pankreas kanseri tedavi yanıtının izlenmesi
- Safra yolu kanseri (kolanjiyokarsinom) takibi
- Cerrahi sonrası nüks (tekrarlama) izlemi
- Kemoterapi sırasında tedavi etkinliğinin değerlendirilmesi
- Pankreas kitlesi ayırıcı tanısında destekleyici test (klinik bulgularla birlikte)
- Tedaviye yanıt veren hastalarda düzenli izlem
Hazırlık
- Özel açlık gerekmez; ancak kombine testlerle birlikte istenirse 8-12 saat açlık önerilebilir
- Mevcut ilaç ve sarılık öyküsünün belirtilmesi
- Önceki tümör belirteç sonuçlarının getirilmesi
İşlem nasıl yapılır
- Koldan venöz kan örneği alınır
- Serum ayrılarak immünolojik yöntemle ölçüm yapılır
- Sonuç U/mL cinsinden bildirilir; eşik değer laboratuvara göre değişir
- Yorum klinik bulgular ve görüntüleme ile birlikte yapılır
İşlem sonrası
- Tedavi sürecinde belirli aralıklarla tekrar ölçüm
- Yükselen değerler görüntüleme ile değerlendirilir
- Sonuçların hekim ile yüz yüze görüşülmesi
- Sarılık (biliyer obstrüksiyon) durumunda yanlış yüksek olabileceğinin bilinmesi
Riskler
- Kan alımına bağlı küçük morluk veya hassasiyet
- Sarılık, pankreatit, kolanjit gibi benign durumlarda yanlış yükselme
- Lewis antijeni negatif kişilerde (~%5-10) test sonucu güvenilmez olabilir
- Tarama testi olarak kullanıldığında hatalı sonuçlara yol açabilir
Sıkça Sorulanlar
CA 19-9 yüksekse mutlaka kanser midir?
Hayır. Pankreatit, sarılık, kolanjit, karaciğer hastalıkları gibi iyi huylu durumlarda da yükselebilir. Tek başına tanı koydurmaz.
Pankreas kanseri taraması için yaptırabilir miyim?
CA 19-9 tarama testi olarak önerilmez. Yalnızca tanı konmuş hastalarda tedavi izlemi ve nüks takibi için kullanılır.
Sonuç ne zaman çıkar?
Çoğu laboratuvarda aynı gün veya 1 iş günü içinde sonuç verilir.
İlgili Bilgiler
İlgili Tıbbi Hizmetler
Aynı branş veya benzer endikasyonda incelemek isteyebileceğiniz diğer hizmetler.
Amilaz ve lipaz
Tıbbi Biyokimya
Amilaz ve lipaz — pankreas iltihabı (pankreatit) tanısında kullanılan kan tetkikleri.
Tam kan sayımı
Tıbbi Biyokimya
Hemogram (CBC) — kan hücrelerinin sayı ve oranlarını ölçen temel tarama tahlili.
Açlık kan şekeri
Tıbbi Biyokimya
Açlık glukoz testi — diyabet taraması ve kan şekeri kontrolünde temel tahlil.
HbA1c
Tıbbi Biyokimya
HbA1c — son 2-3 ayın ortalama kan şekerini gösteren glikolize hemoglobin testi.
Lipid profili
Tıbbi Biyokimya
Lipid profili — total kolesterol, HDL, LDL ve trigliserit ölçümü ile kardiyovasküler risk değerlendirmesi.
İdrar kültürü
Tıbbi Biyokimya
İdrar kültürü — idrarda üreyen bakterinin tanımlanması ve antibiyotik duyarlılığının belirlenmesi.
Kan kültürü
Tıbbi Biyokimya
Kan kültürü — kan dolaşımındaki bakteri veya mantarın tanımlanması ve antibiyotik duyarlılığı.
Sedimentasyon
Tıbbi Biyokimya
Sedimentasyon (ESR) — eritrositlerin çökme hızını ölçen, vücuttaki inflamasyonu değerlendirmeye yönelik kan tetkiki.