Kanda CA-125 düzeyini ölçen tıbbi biyokimya tetkiki. Tümör belirteci olup özellikle over (yumurtalık) kanseri tanı ve takibinde, klinik ve görüntüleme bulgularıyla birlikte yorumlanır.
Ne için yapılır
- Pelvik kitle saptanmış hastalarda over (yumurtalık) kanseri ön değerlendirmesi
- Tanı almış over kanseri hastalarında tedavi yanıtı takibi
- Cerrahi/kemoterapi sonrası nüks (hastalığın geri dönüşü) izlemi
- Endometriozis, pelvik enflamatuar hastalık gibi durumlarda klinik gerekçe ile tamamlayıcı değerlendirme
- Asit (karın sıvısı toplanması) ya da plevral efüzyonun ayırıcı tanısında destek tetkik olarak
Hazırlık
- Açlık şartı aranmaz
- Menstrüel siklus döneminde ölçüm fizyolojik yükseklik yapabilir; randevu hekimle planlanabilir
- Yakın zamanda jinekolojik girişim ya da batın cerrahisi geçirilmişse laboratuvara bildirilmelidir
İşlem nasıl yapılır
- Koldan venöz kan örneği alınır
- Serum ayrılır ve immünoassay yöntemi ile CA-125 düzeyi ölçülür
- Sonuç U/mL biriminde raporlanır
- Pelvik ultrason, MR ve klinik bulgularla birlikte değerlendirilir
İşlem sonrası
- Sonuçlar 1-2 iş günü içinde hazır olur
- Tedavi yanıtı izleminde belirli aralıklarla (genellikle 2-3 ay) tekrarlanır
- Trend (yükselme/azalma eğilimi) tek bir değerden daha bilgilendiricidir
- Yükseklik tek başına kanser tanısı koymaz; ileri görüntüleme ve doku tanısı esastır
- Sonuçlar mutlaka jinekolojik onkoloji ekibi ile birlikte yorumlanır
Riskler
- Kan alma noktasında morluk veya hassasiyet
- Tümör belirteçleri tarama amaçlı KULLANILMAZ; düşük spesifite nedeniyle gereksiz endişe ve gereksiz işlem riski oluşturabilir
- Endometriozis, hamilelik, adet dönemi, karaciğer hastalığı, peritonit gibi durumlarda yükselebilir (yanlış pozitif)
- Over kanseri olmasına rağmen değer normal olabilir (yanlış negatif)
Sıkça Sorulanlar
CA-125 yüksekliği kesin kanser midir?
Hayır. Endometriozis, adet dönemi, hamilelik, karaciğer hastalığı, peritonit gibi pek çok selim (iyi huylu) durum da CA-125'i yükseltebilir. Sonuç görüntüleme ve klinik bulgularla bütünleşik değerlendirilir.
Tarama amaçlı yaptırılır mı?
Hayır. CA-125, sağlıklı kadınlarda over kanseri taraması için önerilmez. Tarama amaçlı kullanım yanlış pozitif/negatif sonuç ve gereksiz işlem riski taşır.
Tedavi takibinde nasıl kullanılır?
Tanı almış hastalarda zaman içindeki eğilim (düşme/yükselme) tedavi yanıtı veya nüks ipucu verir. Tek bir değer yerine seri ölçüm yorumlanır.
Sonuç çıkması ne kadar sürer?
Genellikle 1-2 iş günü içinde hazır olur.
İlgili Bilgiler
İlgili Tıbbi Hizmetler
Aynı branş veya benzer endikasyonda incelemek isteyebileceğiniz diğer hizmetler.
Tam kan sayımı
Tıbbi Biyokimya
Hemogram (CBC) — kan hücrelerinin sayı ve oranlarını ölçen temel tarama tahlili.
Açlık kan şekeri
Tıbbi Biyokimya
Açlık glukoz testi — diyabet taraması ve kan şekeri kontrolünde temel tahlil.
HbA1c
Tıbbi Biyokimya
HbA1c — son 2-3 ayın ortalama kan şekerini gösteren glikolize hemoglobin testi.
Lipid profili
Tıbbi Biyokimya
Lipid profili — total kolesterol, HDL, LDL ve trigliserit ölçümü ile kardiyovasküler risk değerlendirmesi.
İdrar kültürü
Tıbbi Biyokimya
İdrar kültürü — idrarda üreyen bakterinin tanımlanması ve antibiyotik duyarlılığının belirlenmesi.
Kan kültürü
Tıbbi Biyokimya
Kan kültürü — kan dolaşımındaki bakteri veya mantarın tanımlanması ve antibiyotik duyarlılığı.
Sedimentasyon
Tıbbi Biyokimya
Sedimentasyon (ESR) — eritrositlerin çökme hızını ölçen, vücuttaki inflamasyonu değerlendirmeye yönelik kan tetkiki.
CRP
Tıbbi Biyokimya
CRP (C-reaktif protein) — karaciğerde üretilen, akut inflamasyonu erken yansıtan kan testi.