Plasentadan salınan beta insan koryonik gonadotropin (β-HCG) hormonunun kandan sayısal olarak ölçüldüğü; erken gebelik tanısı, gebelik takibi, düşük ve ektopik gebelik şüphesinde 48 saat aralıklarla değer izlemini sağlayan biyokimya testidir.
Ne için yapılır
- Gecikmiş adet veya gebelik şüphesi durumunda erken tanı
- Tüp bebek (IVF) ve yardımcı üreme tedavisi sonrası gebelik takibi
- Düşük tehdidi ve düşük sonrası gebelik dokusunun temizliğinin doğrulanması
- Ektopik (rahim dışı) gebelik şüphesinde 48 saat ara ile seri ölçüm
- Mol gebelik (gestasyonel trofoblastik hastalık) tanı ve takibi
- Bazı germ hücreli tümörlerin (testis ve over kaynaklı) tanı ve takibi
- Cerrahi veya medikal tedavi sonrası beta-HCG'nin negatifleşme takibi
Hazırlık
- Test için aç kalmak gerekmez
- Kullanılan ilaç ve hormon tedavileri (özellikle HCG içeren) bildirilmelidir
- Son adet tarihi ve gebelik şüphesi süresi not edilir
- İdrar testi öncesi yapılmışsa sonucu hekime iletilir
- İVF tedavisinde HCG enjeksiyonu sonrası en az 10-14 gün beklenmelidir (yanlış pozitiflik için)
İşlem nasıl yapılır
- Koldan rutin venöz kan örneği alınır
- Örnek laboratuvarda santrifüj edilerek serum elde edilir
- İmmünoassay yöntemiyle (ECLIA, CLIA) kantitatif olarak β-HCG ölçülür
- Sonuç mIU/mL cinsinden raporlanır; gebelik hafta tahminleri için referans aralıklarla yorumlanır
- Aynı gün içinde sonuç verilebilir; ektopik şüphesinde 48 saatte bir tekrar planlanır
- Sonuç hekim tarafından klinik bulgular ve ultrasonografi ile birlikte değerlendirilir
İşlem sonrası
- Normal erken gebelikte beta-HCG her 48 saatte yaklaşık iki katına çıkar
- Düşük veya yetersiz artışta ektopik gebelik veya düşük tehdidi araştırılır
- Tedavi sonrası seri ölçümlerle değerin negatifleşmesi izlenir
- Gestasyonel trofoblastik hastalıkta haftalık-aylık takip protokolleri uygulanır
- Ultrasonla rahim içi gebelik kesesi görülmesi için beta-HCG ≥ 1500-2000 mIU/mL eşiği önemlidir
Riskler
- Kan alımına bağlı hafif morluk, ağrı ve nadiren bayılma hissi
- Çok erken dönemde yanlış negatif sonuç (gebelik var ama henüz hormon tespit edilebilir düzeyde değil)
- Heterofil antikorlar veya bazı tümörlerle yanlış pozitif sonuç
- Yorum hatası riskine karşı klinik bulgu ve ultrason ile birlikte değerlendirme zorunluluğu
- Tek bir değerle ektopik gebelik dışlanamaz; seri takip gerekir
Sıkça Sorulanlar
Beta-HCG ile idrar gebelik testi arasındaki fark nedir?
İdrar testi sadece pozitif/negatif sonuç verir ve nispeten geç pozitifleşir. Kanda beta-HCG ise sayısal değer verir, daha erken pozitifleşir ve takip için kullanılabilir.
Sonucum kaç günde belli olur?
Çoğu laboratuvarda aynı gün içinde, genellikle birkaç saat içinde sonuç verilir. Acil durumlarda sonuç süresi daha kısa olabilir.
Beta-HCG değerim düşükse gebeliğim sorunlu mudur?
Tek bir düşük değer her zaman sorun göstermez; gebelik haftası ile uyumlu olabilir. Önemli olan 48 saat aralıklı iki ölçümün artış hızıdır. Yetersiz artışta hekim ek değerlendirme planlar.
Beta-HCG değeri ne zaman negatifleşir?
Düşük, küretaj veya ektopik gebelik tedavisi sonrası genellikle 4-6 hafta içinde negatifleşir. Mol gebelikte takip aylar sürebilir. Tam negatifleşme yeni gebelik denemesinden önce önemlidir.
İlgili Bilgiler
İlgili Tıbbi Hizmetler
Aynı branş veya benzer endikasyonda incelemek isteyebileceğiniz diğer hizmetler.
Prolaktin düzeyi
Tıbbi Biyokimya
Prolaktin hormon ölçümü — süt salgılama, adet düzensizliği ve hipofiz değerlendirmesi.
Tam kan sayımı
Tıbbi Biyokimya
Hemogram (CBC) — kan hücrelerinin sayı ve oranlarını ölçen temel tarama tahlili.
Açlık kan şekeri
Tıbbi Biyokimya
Açlık glukoz testi — diyabet taraması ve kan şekeri kontrolünde temel tahlil.
HbA1c
Tıbbi Biyokimya
HbA1c — son 2-3 ayın ortalama kan şekerini gösteren glikolize hemoglobin testi.
Lipid profili
Tıbbi Biyokimya
Lipid profili — total kolesterol, HDL, LDL ve trigliserit ölçümü ile kardiyovasküler risk değerlendirmesi.
İdrar kültürü
Tıbbi Biyokimya
İdrar kültürü — idrarda üreyen bakterinin tanımlanması ve antibiyotik duyarlılığının belirlenmesi.
Kan kültürü
Tıbbi Biyokimya
Kan kültürü — kan dolaşımındaki bakteri veya mantarın tanımlanması ve antibiyotik duyarlılığı.
Sedimentasyon
Tıbbi Biyokimya
Sedimentasyon (ESR) — eritrositlerin çökme hızını ölçen, vücuttaki inflamasyonu değerlendirmeye yönelik kan tetkiki.