Bu sitedeki bilgiler tıbbi tanı ve tedavi amacı taşımamaktadır. Sağlık sorunlarınız için mutlaka hekiminize başvurunuz.

Ana içeriği atla

Abdominal parasentez

Abdominal parasentez — karın boşluğunda biriken sıvının (asit) ince bir kateterle boşaltılması işlemi.

Karın içinde biriken asit sıvısının tanı veya tedavi amacıyla ultrason eşliğinde steril şartlarda dışarı alındığı işlem; karaciğer sirozu hastalarında sık uygulanır.

Ne için yapılır

  • Yeni başlayan asitin nedenini belirleme (tanısal parasentez)
  • Karaciğer sirozuna bağlı asitle gelen hastalarda enfeksiyon (spontan bakteriyel peritonit) taraması
  • Solunum güçlüğü, karın gerginliği ve ağrıya yol açan büyük asitlerin boşaltılması (terapötik)
  • Diüretik tedaviye dirençli (refrakter) asit
  • Karın içi malign tümörlere bağlı asit
  • Açıklanamayan ateş ve karın ağrısı olan asitli hastalar

Hazırlık

  • Kan sulandırıcılar hekim onayıyla düzenlenir; INR ve trombosit kontrolü yapılır
  • İşlem öncesi mesane boşaltılır
  • Damar yolu açılır; büyük hacim boşaltılacaksa albümin desteği için hazırlık yapılır
  • Ultrason ile uygun giriş noktası belirlenir
  • Onam alınır; alerji ve ilaç öyküsü gözden geçirilir

İşlem nasıl yapılır

  1. Hasta sırtüstü yatırılır, hafifçe sol yana çevrilir
  2. Ultrason ile asitin en kalın olduğu güvenli giriş noktası belirlenir, cilt sterilize edilir
  3. Cilt ve cilt altına lokal anestezi uygulanır
  4. İnce kateter veya iğne ile karın boşluğuna girilerek serbest sıvıya ulaşılır
  5. Tanı amaçlıysa 30-50 mL örnek alınır; tedavi amaçlıysa kontrollü drenaj yapılır
  6. Tek seansta genellikle 4-6 litreden fazla sıvı çekildiğinde her litre için 6-8 g albümin verilir

İşlem sonrası

  • İşlem sonrası 1-2 saat kan basıncı, nabız ve giriş yeri izlenir
  • Giriş yerinde sızıntı olursa basit dikiş veya basıncılı pansuman uygulanır
  • Tuz kısıtlaması (<2 g/gün) ve diüretik tedavisi sürdürülür
  • Asit tekrar birikirse 2-4 hafta arayla işlem tekrarlanabilir
  • Sıvı örneğinde kültür ve hücre sayımı çıkıncaya kadar enfeksiyon takibi

Riskler

  • Giriş yerinde geçici asit sızıntısı (en sık)
  • Karın duvarı kanaması veya hematom
  • Büyük hacim boşaltıldığında dolaşım bozukluğu (parasentez sonrası dolaşım disfonksiyonu) — albümin ile önlenir
  • İşleme bağlı enfeksiyon, peritonit (nadir; sterilite ile azaltılır)
  • Bağırsak veya damar yaralanması (çok nadir, ultrasonla minimum)

Sıkça Sorulanlar

İşlem ağrılı mı?

Lokal anestezi ile karın duvarı uyuşturulduğu için ağrı duyulmaz; sadece kısa süreli baskı veya gerginlik hissi olabilir.

Ne kadar sıvı boşaltılır?

Tanısal işlemde 30-50 mL yeterlidir. Tedavi amaçlı işlemde tek seansta 4-6 litre güvenle alınabilir; daha fazlasında dolaşımı korumak için albümin desteği gereklidir.

Asit tekrar birikecek mi?

Asitin temel nedeni (siroz, kalp yetmezliği, kanser) sürdüğü sürece sıvı tekrar birikebilir. Tuz kısıtlaması ve diüretiklerle birikme yavaşlatılır; dirençli olgularda parasentez tekrarlanır.

İşlemden sonra hastanede yatmak gerekir mi?

Tanısal ve küçük hacimli işlemler ayaktan yapılır. Büyük hacimli boşaltma sonrası genellikle birkaç saat gözlem yeterlidir; tıbbi durum stabilse aynı gün taburculuk mümkündür.